Aναλώσιμοι μες τη σιωπή της "δημοκρατίας"

«Είσαστε όλοι αναλώσιμοι!» Αυτά τα λόγια δεν είναι ότι επιθυμεί να ακούσει ένας νέος δημοσιογράφος στο ξεκίνημα της πορείας του. Όμως ειδικά σήμερα, τα λόγια αυτά ηχούν ως η προοικονομία των πρόσφατων γεγονότων στην ΕΡΤ και επιστρέφουν μοιραία στο νου, ως η τραγική συνειδητοποίηση, του από τι υλικά και με πιο τρόπο είναι φτιαγμένο το σύστημα, από ποιους και για ποιους σκοπούς. Πώς αλλιώς να εξηγήσει κανείς, το ότι δυόμιση χιλιάδες εργαζόμενοι βρέθηκαν από τη μια στιγμή στην άλλη στο δρόμο, με υπουργική απόφαση, χωρίς να δοθεί η παραμικρή δυνατότητα για δημόσιο διάλογο, "χωρίς περίσκεψης χωρίς αιδώ",  χωρίς καμιά απολύτως προειδοποίηση.! «Αποφασίζομε και διατάσσομε», δίχως ψηφοφορία στη βουλή, και πρωτίστως χωρίς κανένα περιθώριο για αντίλογο!

Παρακολουθήστε την ΕΡΤ online: http://www.greektvlive.net/net-live.html

Κι έτσι η ιστορία της δημόσιας, που εκ των τίτλων τέλους της αποδεικνύεται καθαρά και μόνο κρατική τηλεόραση, έμελλε να γραφτεί στον αέρα ως μια σύγχρονη νεοελληνική τραγωδία, όπου οι ήρωες με τραγική ειρωνεία, έρχονται αντιμέτωποι με τη μοίρα για την οποία μιλούν και πέφτουν με τον ίδιο τραγικό τρόπο επί σκηνής, προσδοκώντας τη δικαίωση της ιστορίας. Τραγικοί ήρωες και μαζί «αναλώσιμα προϊόντα» μιας εποχής που πολτοποίησε τις αξίες και τις έκλεισε σε φτηνές κονσέρβες, στο όνομα μιας αυταρχικής εξουσίας που τις κατεβάζει και τις ανεβάζει από το ράφι, ανάλογα με τις σκοπιμότητες και τη μόδα της εποχής.

Η μαύρη οθόνη της ΕΡΤ, λίγο πριν τα μεσάνυχτα τις 11ης Ιουνίου, ταυτίστηκε ξαφνικά με το μαυροπίνακα των παιδικών μας χρόνων κι όσα μάθαμε ή μας έκαναν να κλάψουμε ή να γελάσουμε σβήστηκαν βίαια, με το σφουγγάρι της τρόικας εσωτερικού κι εξωτερικού, στο όνομα ενός άγνωστου και απάνθρωπου εξορθολογισμού που θα αποκαλυφθεί ως απομηχανής θεός εντός τριμήνου. Τηλεθεατές και δημοσιογράφοι, εργαζόμενοι της ΕΡΤ και απλοί πολίτες, όλοι οι ίδιοι τραγικοί ήρωες κάτω από μια ατέρμονη προσμονή του αναπόφευκτου, κάτω από τη συνειδητοποίηση ότι τίποτα και κανείς δεν ήταν τόσο ανθεκτικός ή τόσο διασφαλισμένος, μπροστά στη υπουργική εντολή που ήρθε άνωθεν ως κοφτερός πέλεκυς να δώσει τέλος στην «εθνική τραγωδία» όπως την περιέγραψε για την οποία όμως και εκείνη είναι υπεύθυνη! Έτσι ευελπιστεί σε καλοκαιρινή νηνεμία για την τρικάταρτη σχεδία που επιχειρεί να επιπλεύσει στην επιφάνεια της φουρτούνας, ως σα να ήταν πρώτης γραμμής κρουαζιερόπλοιο. Γιατί, χωρίς τους «καθρέπτες» που θα αντανακλούν την πορεία, τα επικίνδυνα παγόβουνα ή τους ανέμους της αλλαγής η τρικάταρτη σχεδία, μπορεί να δείχνει αυτό που θέλει να δείχνει και να είναι αυτό που θέλει να είναι για τη φουρτούνα που θέλει να μοιάζει με μπουνάτσα.

Γιατί όταν ο καθρέφτης μιας κοινωνίας είναι γεμάτος ρωγμές και χρωματισμένος με το ένα ή το άλλο χρώμα, τότε δεν είναι δυνατόν να αποδώσει την πραγματική εικόνα! ‘Όταν ο καθρέφτης αυτός είναι δημόσιο αγαθό, τότε ο αντικατοπτριζόμενος, που είναι κατεξοχήν η πολιτική εξουσία δε μπορεί, αντιδημοκρατικά τον αποκαθηλώνει από τη θέση του όταν μάλιστα ευθύνεται και ο ίδιος για τις χρωματικές αλλοιώσεις και το ράγισμα. Πως αυτός που μέχρι χθες συνέβαλλε συνειδητά στην προπαγάνδα και έθρεφε με τις σκοπιμότητές του τις ρωγμές αυτού του προβληματικού καθρέφτη, μπορεί αύριο να διασφαλίσει και να εγγυηθεί την άρτια αποκατάστασή του; Και πόσα είναι εκείνα που θα μείνουν, χωρίς κανένα απολύτως αντικατοπτρισμό στο μεσοδιάστημα αυτής της «αποκατάστασης»; Πόσα είναι τα «κύματα» που θα σκάσουν στην ακρογιαλιά της χώρας μας αυτούς του καλοκαιρινούς μήνες, χωρίς να μπορέσουμε να αντιτάξουμε την παραμικρή κριτική, άμυνα ή αντίσταση;

Το βράδυ της 11ης Ιουνίου του 2013 θα μείνει στην παγκόσμια ιστορία των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης ως ο απόλυτος παρεμβατισμός της πολιτικής και οικονομικής εξουσίας ενός κράτους στην ενημέρωση και στον πολιτισμό. Ο Αντώνης Σαμαράς, πρωταγωνιστής της ανατροπής της κυβέρνησης Μητσοτάκη το Σεπτέμβριο του 1993, όταν τα περισσότερα και ισχυρότερα μέσα είχαν στραφεί εναντίον του, γνωρίζει πολύ καλά πως τα ΜΜΕ μπορούν να ανατρέψουν κυβερνήσεις, να υποσκάψουν συντεταγμένες εξουσίες, να δέσουν χειροπόδαρα το πολιτικό σύστημα, να επιδοθούν σε μπουγάδες εγκεφάλου και να «φυτέψουν» στο λαό επίκτητα αντανακλαστικά. Ο άλλοτε αρχηγός της «Πολικής Άνοιξης», που μέσω του φίλου του από το Κιλκίς Σιμπιλίδη, πριν δυο δεκαετίες έριξε μια κυβέρνηση, προκάλεσε στην Ελλάδα του 2013, μέσα στο κατακαλόκαιρο ειδησεογραφικό «χειμώνα» και μάλιστα με τη λίστα όσων η κυβέρνησή του προσέλαβε από τον Αύγουστο του 2012 να κάνει το γύρο του διαδικτύου… «δάσκαλε που δίδασκες….!.»

Τα τελευταία 24ωρα συζητήθηκε ακόμη και το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών μέσα στο καλοκαίρι (ετέθη μάλιστα και η 14η Ιουλίου ως πιθανή ημερομηνία) εφόσον οι κ.κ. Βενιζέλος και Κουβέλης αποπειραθούν -με την πρόταση νόμου να ακυρώσουν την πολιτική πρωτοβουλία που ανελήφθη με το κλείσιμο της ΕΡΤ. Στη ΝΔ σήμερα επιμένουν ότι ο εκσυγχρονισμός της ΕΡΤ δεν θα μπορούσε να γίνει με ανοιχτό το κρατικό κανάλι διότι οι εργαζόμενοι θα απεργούσαν για τρεις μήνες ενώ ο ίδιος ο Αντώνης. Σαμαράς δήλωσε από την πρώτη στιγμή αποφασισμένος να προχωρήσει μέχρι τέλους την υπόθεση της ΕΡΤ και όταν ετέθη το θέμα των εκλογών, ο Αντώνης Σαμαράς, άφησε να εννοηθεί ότι είναι έτοιμος ακόμη και να «πέσει» εφόσον δεν στηριχθεί η συγκεκριμένη κίνηση.

Κανείς δε μπορεί να αρνηθεί σήμερα πως η δημόσια ενημέρωση είναι δημόσιο αγαθό. Αν για να εξυγιάνεις και να εξορθολογήσεις μια δημόσια υπηρεσία, πρέπει να τις βάλλεις λουκέτο, τότε γιατί δε γίνεται το ίδιο με όλες τις υπηρεσίες, με τις εφορίες, τα σχολεία και τα νοσοκομεία; Γιατί όταν ανοίγεις το κουτί της Πανδώρας πρέπει τότε να είσαι έτοιμος να δεχθείς να έρθεις αντιμέτωπος με όλες τις συμφορές, μήπως και συναντήσεις στο τέλος την ελπίδα. Γιατί η ΕΡΤ είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου σε ένα δημόσιο τομέα που για δεκαετίες άνοιγε και δυστυχώς ανοίγει μέχρι σήμερα τις πόρτες σύμφωνα με τις κομματικές ταυτότητες και τα προσωπικά συμφέροντα. Γενικοί, ειδικοί σύμβουλοι, υπάλληλοι γενικών και ειδικών προσόντων και καθηκόντων, ανάκατοι με ανθρώπους δημιουργικούς, γεμάτους διάθεση για δουλειά και φιλότιμο. Αναλώσιμοι και αυτοί σήμερα στο ίδιο πολιτικό σύστημα, στις ίδιες επιταγές λογοκρισίας, αναξιοκρατίας και αδιαφάνειας. Αναλώσιμοι σε ένα σύστημα που όσο κι αν παλεύεις με όνειρα και ιδανικά με αξίες και δημιουργικότητα, εν τέλει σε εκτοπίζει, σε φιμώνει και ένα βράδυ σου ρίχνει το διακόπτη για να σε κρατήσει στη σιωπή για όσο εκείνο κρίνει απαραίτητο.

Σήμερα κι ενώ συνεχίζεται η διαδικτυακή μετάδοση του απεργιακού προγράμματος των υπαλλήλων της ΕΡΤ, με τις κινητοποιήσεις να κλιμακώνονται και τη συγκυβέρνηση να κρύβεται πίσω από το δάχτυλό της, βρισκόμαστε όλοι μπροστά σε μερικά πολύτιμα ερωτήματα όσο και συμπεράσματα και ίσως μερικές φορές τα ίδια τα ερωτήματα αποτελούν συμπεράσματα. Ποια είναι σήμερα η ποιότητα και η αντικειμενικότητα της δημόσιας τηλεόρασης; Από τη στιγμή που η ιστορία των μεταπολεμικών ετών της Ελλάδας είναι ιστορία συγκρούσεων ανάμεσα στην πολιτική εξουσία και στον τύπο, ανάμεσα σε πρωθυπουργούς και εκδότες, κομματικούς ηγέτες και βαρόνους, που πρέπει να σταματούν και που να αρχίζουν οι εξουσίες του κράτους απέναντι στην τέταρτη εξουσία; Πως πρέπει να αξιολογείται και να προστατεύεται σήμερα εκείνος που είναι ταγμένος στην αναζήτηση της αλήθειας και πως πρέπει να μπορεί να γίνεται ταγός όχι μόνο του δημόσιου λόγου αλλά του δημόσιου διαλόγου και όχι μόνο αφιερώνει τη ζωή του στο δημόσιο λόγο αλλά και στη δημόσια σοφία, τη δημοσοφία, δηλαδή την καρδιά της αλήθειας της πλειοψηφίας (επιτέλους) ενός λαού;

Ναι, τελικά είμαστε όλοι αναλώσιμοι στη ζωή, ακόμα και εκείνοι που ορίζουν ως αναλώσιμους τους άλλους, ωστόσο η ζωή του δημοσιογράφου ή του δημοσοφιογράφου (όπως θα έπρεπε να λεγόταν κανονικά) είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με διλλήματα όπως η εξέγερση ή ο συμβιβασμός, με τη σύγκρουση ή την υποταγή στο σύστημα. Το κλείσιμο της ΕΡΤ δεν είναι και πολύ μακριά από τους οι μειωμένοι μισθοί, τα εξαντλητικά ωράρια της σκλαβιάς, η ψυχολογική και πνευματική πίεση των εργοδοτών και των αρχισυντακτών που τα τελευταία χρόνια έχουν μετατρέψει το λειτούργημα αυτό σε άθλο μετ’ εμποδίων. Αγάπη και μίσος, έλξη κι αποστροφή, χαρά και απογοήτευση , απόλαυση και αηδία, χαρά και ντροπή, «πνίξε το ένα, κιτρίνισε το άλλο, δώσε έμφαση στο τρίτο, αποσιώπησε κάτι, πρόσθεσε κάτι, ανέδειξε κάτι». Αυτή είναι η καθημερινή αόρατη μάχη με το σύστημα που κάνει τι ς τρίχες της κεφαλής να λευκαίνουν πρόωρα. Μέθοδοι μυστικότητας, κατευθυνόμενων διαρροών, κεκαλυμμένων πηγών από κέντρα εξουσίας ή ανυπόγραφες πηγές, κρυφά κυκλώματα, ψέματα, διαψεύσεις, παραποιήσεις, χειρουργική παραπληροφόρηση ή και υπερπληροφόρηση με ευφάνταστα «νηστέρια» τεχνολογίας, μαζί με τον άκρατο κρατικό παρεμβατισμό και της προπαγάνδα δείχνουν την ευθύνη όλων μας για την κατάντια της «ενημέρωσης» στην Ελλάδα του σήμερα.

Η ιδανική επιθυμητή επίλυση δε μπορεί να αφήνει εκτός εκείνους που έχουν το πρόβλημα. Δε μπορεί να τους εκτοπίζει, να τους αψηφά, να τους φιμώνει, να τους κλείνει κυκλώματα, πομπούς και διακόπτες. Είναι διαφορετική η πολιτική πυγμή και διαφορετική η άρνηση διαλόγου που στήνει στο εκτελεστικό απόσπασμα τη δημοκρατία. Όμως στη χώρα που γέννησε τη δημοκρατία, ο διάλογος που συμπεριλαμβάνει εκείνους που έχουν ένα πρόβλημα και που μπορεί να οδηγήσει στην επίλυσή του, με τη σύμφωνη γνώμη και συμμετοχή όλων, είναι μάθημα που δεν έχει ακόμα γραφτεί στο μαυροπίνακα που επέβαλε η κυβέρνηση στους δέκτες της τηλεόρασης. Ότι δεν τολμούν όμως να γράψουν οι πολιτικοί άνδρες, το γράφει η ψυχή που αντιστέκεται, το γράφει η Ιστορία.