Επίκαιρο γράμμα του Ν.Καζαντζάκη για την Ελλάδα

Αntibes, Villa Rose 27-11-1948

Αγαπητέ φίλε,

Η Ελένη αντιγράφει ένα μυθιστόρημα στη γραφομηχανή, Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται… Είναι εντελώς σύγχρονο και νομίζω καλό. Τώρα άρχισα ένα καινούργιο, καθώς και μια νέα τραγωδία, εμπνευσμένη από την τωρινή τραγωδία της Ελλάδας. Ελπίζω – και φοβούμαι – πως θα μείνω πολύ καιρό εδώ. Εδώ δουλεύω λαμπρά, το κλίμα είναι εξαίσιο, θάλασσα ήλιος, τροπικά δέντρα, καλοί άνθρωποι, μοναξιά. Το σώμα είναι γερό, το μυαλό δουλεύει, κρατώ αλάκαιρη την Ελλάδα κάτω από τα βλέφαρά μου -και τίποτα θαρρώ δε μου λείπει. Έχω μονάχα την αγιάτρευτη αγωνία της Ελλάδας που θέλουν να την γκρεμίσουν. Μα αυτή ’ναι αιώνια, το ξέρω καλά, και θα βγει κι από τη δοκιμασία αυτή γιγαντωμένη. 

Είμαι βέβαιος πως μεγάλες ψυχές και μεγάλα έργα γίνουνται και θα γεννηθούν από το αίμα αυτό κι από τα δάκρυα. Ποτέ δεν είχα τόση πίστη κ’ εμπιστοσύνη στη ράτσα μας όπως τώρα. Είναι αιωνίως ο Χριστός που ξανασταυρώνεται για ν’αναστηθεί. Πρέπει, αλήθεια, να ΄μαστε περήφανοι. Τι σύμπτωση αυτή να γεννηθούμε Έλληνες. Και συν να νιώθουμε, κάθε στιγμή, σε κάθε μας λόγο, σε κάθε γραμμή και στίχο που γράφουμε, πως έχουμε μεγάλη ευθύνη. Ο στοχασμός αυτός, τελευταία τούτα χρόνια, που γνώρισα από κοντά την παγκόσμια intelligentsia και είδα τους αντιπροσώπους της και τους μίλησα και τους έζησα, μου δίνει τη Μεγάλη Βεβαιότητα για την ασύγκριτη αξία της ράτσας μας. Γενηθήκαμε άρχοντες. Φοβερή γη και ευθύνη.

Να μου χαιρετάτε, Σας παρακαλώ πολύ, όλους τους φίλους και συντρόφους.

Ο «θεός» μαζί Σας, αγαπητέ φίλε, και μαζί με την Ελλάδα.

Ν. Καζαντζάκης 

(Απόσπασμα από γράμμα του Νίκου Καζαντζάκη στον Μηνά Δημάκη (Εκδ. Το Ελληνικό Βιβλίο, Αθήνα, 1975 Παραχώρηση της Επιθώρησης Le Regard Crétois τεύχος, 37, Φεβρ. 2012 της Διεθνούς Εταιρείας Φίλων Νίκου Καζαντζάκη)